De Koninklijke Artsenvereniging van Antwerpen (KARVA) viert dit jaar haar 400ste verjaardag. Voorzitter Paul Van Royen vindt in de geschiedenis van de vereniging de verklaring voor wat haar vandaag nog zo relevant maakt.
...
De plechtige viering van 400 jaar KARVA zou normaal op 14 november plaatsvinden, maar dat was zonder de tweede golf van covid-19 gerekend. Prof dr. Paul Van Royen laat het niet aan zijn hart komen. "We plannen nu een viering in het voorjaar van 2021, maar natuurlijk hangt alles af van hoe corona evolueert." Paul Van Royen is sinds oktober 2019 voorzitter van KARVA. Hij kent de vereniging door en door. "Ik ben nu 37 jaar huisarts in Antwerpen, en ik was van bij het begin lid van de Geneeskundige Kring Antwerpen, de voorloper van KARVA. De Kring organiseerde toen de wachtdiensten, en het sprak vanzelf dat je lid werd."De duopraktijk waarin Paul Van Royen begon, groeide uit tot een multiprofessionele groepspraktijk. Parallel bouwde hij een academische carrière uit; hij is gewoon hoogleraar Huisartsgeneeskunde aan de Universiteit Antwerpen en was er van 2012 tot 2018 decaan van de Faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen. Het voorzitterschap van KARVA ziet hij als het logische verlengstuk van zijn belangstelling voor interprofessionele samenwerking en lokaal overleg. De missie van KARVA is het samenbrengen van artsen van welke discipline of specialisme ook, legt Van Royen uit. "We bereiken niet alleen huisartsen en specialisten maar ook zoals verzekeringsartsen, bedrijfsartsen en schoolartsen, en leggen ook de link met andere gezondheidswerkers. Dat is echt uniek: Er bestaat op dit moment geen andere overkoepelende artsenorganisatie in de regio." De coronacrisis heeft aangetoond dat er meer dan ooit nood is aan samenwerking over de grenzen van disciplines en instellingen heen, zegt Van Royen. "Waar al samenwerking bestond, zoals tussen ziekenhuizen en huisartsenkringen, kon men redelijk vlot en snel schakelen. Dat was veel minder het geval bij de WZC's, waar de relaties met het ziekenhuis niet zo goed uitgebouwd waren. En recent zagen we dat scholen met hetzelfde probleem worstelden." De digitale transformatie in de gezondheidszorg is niet altijd bevorderlijk geweest voor samenwerking, meent Van Royen. "De eerste stap om samen te werken is dat je elkaar moet kennen. Maar vandaag ken je je collega's wel als e-mailadres maar niet zo goed als persoon. Daarover stond vorig jaar een mooi artikel in de New England Journal of Medicine, van een arts die al meer dan 30 jaar in het vak stond. Vroeger kende hij elke arts naar wie hij doorverwees. Vandaag kennen we wel de diensten, maar niet de personen. Dat lijkt misschien niet zo erg, als de kwaliteit van de zorg maar goed is, maar het is wel degelijk een probleem. Patiënten weten graag bij wie ze terecht komen. Dan maakt het een groot verschil als je dan je patiënt kan waarschuwen dat een specialist echt wel een kei in zijn vak is, maar misschien niet de beste communicator. Je moet je collega's dus echt goed kennen, en daarvoor is persoonlijk contact onontbeerlijk. KARVA organiseert dit niet alleen via navormingsactiviteiten, maar ook door socioculturele activiteiten zoals concerten en uitstapjes waar ook partners kunnen meekomen. Wegens corona is dat nu lastig, maar we willen dat in de toekomst blijven doen." Voor de generatie van Van Royen was het een evidentie om lid te worden; voor de nieuwe lichting artsen is dat minder het geval. Daarom is KARVA veel actiever geworden op sociale media zoals Facebook en LinkedIn. "Je moet zichtbaar zijn op de kanalen die jongeren gebruiken. En we zien daar de effecten van: ons ledenaantal stijgt, en jongeren worden aangesproken door onze overkoepelende aanpak." In 2009 verkocht KARVA het Geneesherenhuis in de Louizastraat. "De oudere generatie had het daar moeilijk mee. Het had natuurlijk voordelen dat we een eigen locatie en ontmoetingsruimte hadden. Maar we hebben ervoor gekozen om te investeren in activiteiten en niet in bakstenen. Het is ook een opportuniteit om nog meer samen te werken met partners, zoals we nu al doen met de Universiteit Antwerpen voor de Geneeskundige Dagen."Het thema voor de volgende editie daarvan ligt al vast, verklapt Van Royen: milieu en gezondheid. "Dat is niet alleen brandend actueel omwille zaken zoals covid-19 - denk aan de interactie met zoönose en micro-organismen in ecosystemen die onder druk staan. Het thema zal de geneeskunde in de komende decennia bepalen." KARVA wil ook meer beknoptere symposia organiseren met korte voordrachten over recente ontwikkelingen. Deze en andere activiteiten krijgen wellicht een hybride karakter, zodat wie dat wenst ze ook online kan volgen. Ten slotte wil Van Royen de samenwerking met het Lambotte Museum voor Geneeskunde aanhalen. "Corona heeft ons geleerd dat sommige dingen zich herhalen. De voorloper van KARVA werd gesticht tijdens een pestepidemie, en ten tijde van de Spaanse griep honderd jaar geleden waren er ook al discussies over de impact en een betere aanpak van quarantaine en sociaal isolement. Wij vergeten dat vaak, en zo'n historisch perspectief zorgt ervoor dat we niet steeds opnieuw het warm water moeten uitvinden. Niet alleen gezondheidswerkers maar ook politici kunnen iets leren uit de geschiedenis van de geneeskunde." Dit is het vijfde in een reeks van zes artikels over 400 jaar KARVA.